Aksolotl - Chodząca ryba


Aksolotl (ambystoma mexicanum) jest płazem występującym w środowisku naturalnym jedynie w 2 meksykańskich jeziorach - Xochimilco i Chalco, położonych w górach na wysokości 2300 m n.p.m. w pobliżu miasta Meksyk. . Miłośnicy tego gatunku ochrzcili go mianem "chodzącej ryby z Meksyku". Popularny wśród hodowców, w swoich naturalnych warunkach zagrożony jest wyginięciem.

Aksolotl

Aksolotl był częścią zarówno diety Azteków, jak i bohaterem ich legend. Przetrwał w zanieczyszczonych wodach w pobliżu stolicy Meksyku. Teraz zagrożeniem dla tych płazów jest pogarszająca się czystość akwenów, oraz nowe gatunki ryb, które pojawiły się w miejscu występowania aksolotla, pozbawiając go częsci pożywienia i zjadając jego małe.

Aksolotl

Naukowcy przewidują, że aksolotle przetrwają w naturalnych warunkach jeszcze najwyżej przez 5 lat. Wielkość populacji tych płazów jest trudna do ustalenia, wiadomo jednak, że w 1998 roku na jeden kilometr kwadratowy przypadało 1500 okazów, to teraz ich liczba wynosi zaledwie 25 sztuk.



Osobniki dziko żyjące mają ubarwienie czarne z błękitnawym odcieniem, aksolotle-albinosy są formą, która pojawiła się dopiero w warunkach hodowlanych. Aksolotl jest bardzo żarłoczny, żywi się drobnymi zwierzętami wodnymi, niekiedy pożera młode własnego gatunku. W ciągu roku odbywa dwa okresy godowe, wiosenny i jesienny, samica składa każdorazowo ponad 1000 jaj, przypominających wyglądem żabi skrzek.



Aksolotl stanowi obiekt badań naukowych w zakresie endokrynologii, genetyki i transplantacji, z uwagi na szereg interesujących właściwości, m.in. dużą zdolność regeneracji utraconych kończyn i ogona. W Meksyku mięso stanowi przysmak, ponadto przypisuje mu się cudowne właściwości lecznicze, m.in. jako środka leczącego syfilis.



Liczne okazy odławiano także dla celów badawczych, toteż liczebność ich w naturalnym środowisku drastycznie zmalała. Obecnie aksolotl podlega międzynarodowej ochronie, został również wpisany na listę gatunków zagrożonych wyginięciem Konwencji Waszyngtońskiej (CITES) oraz na Czerwoną Listę Gatunków Zagrożonych IUCN.



U aksolotla występuje zjawisko neotenii, polegające na uzyskiwaniu dojrzałości płciowej w stadium larwalnym. Larwy jego w warunkach naturalnych prawdopodobnie nigdy nie ulegają przeobrażeniu w osobniki dorosłe, jedynie w warunkach sztucznych udało się doprowadzić do przeobrażenia przez stopniowe przyzwyczajanie larw do życia na lądzie, najbardziej zaś skuteczną i prostą metodą przeobrażenia okazało się podanie hormonu tarczycy - tyroksyny (po raz pierwszy dokonała tego 1917 polska uczona, Laura Kaufman).